Kun je jezelf kort voorstellen?
Hoi! Ik ben Sofie Ebben, 30 jaar en woonachtig in Venray.
Hoe zag je leven eruit op het moment van je ongeluk?
Ik ben werkzaam als eventmanager, toen ook al, heb en had een super leuk sociaal leven, houd ontzettend van dansen, ik begaf me al sinds jonge leeftijd actief in de paardensport en kom uit een groot gezin met 3 oudere broers, gescheiden ouders en dus ook 2 geweldige bonusouders.
Van jongs af aan ben ik altijd een fanatiek sporter geweest; paardrijden, hockey, ballet, zeilen, skiën, squash en tennis waren mijn uitlaatklep. Als er actie was, stond ik vooraan. Ik vind het heerlijk om in de buitenlucht te sporten want dat geeft het ultieme gevoel van vrijheid.
Kun je ons meenemen naar de dag van het ongeluk? Wat gebeurde er precies?
Op 2 september 2018 was ik woonachtig op een prachtige boerderij en had ik de paarden aan huis. Het was een warme dag, dus dan trainde ik de paarden in de vroege ochtend. In de middag zouden we, vanwege het warme weer, lekker gaan varen met vrienden. Het paard van die vriendin, waarmee we gingen varen, stond bij mij in pension en we hadden net samen onze paarden getraind.
Na het nabehandelen van mijn paard, ging ik de rest van de paarden buiten zetten. Daar zat een heel systeem in gezien de indeling van de weides en het type paarden dat ik op stal had staan. Een merrie en veulen moesten als eerst. Deze zet je altijd tegelijk samen buiten. Zoals ik elke dag deed, nam ik de merrie rechts aan een touw en het veulen links aan een touw. Vaak lopen veulens los achter de merrie aan, maar dit was een verkennend type dat vaak zelf op onderzoek uitging, in de andere richting van haar mama. Hierom nam ik haar ook aan een touw.
We liepen de staldeuren uit, rechtdoor naar waar de ingang van het weiland was. De merrie liep vlot door in de richting waar ze heen moest, maar het veulen ging plots op de rem. Hierdoor werd mijn lichaam een soort van gevierendeeld. Het ene deel ging met de merrie mee rechtdoor, het andere deel bleef bij het veulen. Hierdoor kwam het veulen achter mij terecht. In een split-second, steigerde het veulen en omdat ik voor haar terecht gekomen was, kwam ze in haar landing bovenop mij terecht. Ik klapte voorover met mijn handen nog aan de touwen, waardoor ik met mijn hoofd op stenen terecht kwam. In mijn val had ik de touwen losgelaten. De merrie rende godzijdank de wei in en het veulen ging daardoor gelukkig ook achter haar mama aan. Doordat het veulen achter de moeder aan wilde en ik voor haar lag, rende ze nog eens over mij heen en met het aanzetten van een sprintje, kreeg ik nog een van haar hoeven tegen mijn hoofd.
Doordat ik in de opening van de wei lag, was deze nog open. Merrie en veulen waren door de klap op hol geslagen en renden samen, met de touwen nog aan hun halster de wei door en kwamen recht op mij af, richting de uitgang. Mijn geluk op dat moment is geweest dat ik in mijn val iets geschreeuwd of geroepen heb, waardoor de vrienden die op stal waren getriggerd werden, naar buiten kwamen en mij net op tijd uit de wei hebben kunnen trekken en deze dicht hebben kunnen doen.
Al direct was duidelijk dat er iets heel erg mis was. Mijn benen lagen in een gekke knik, en ik had het idee alsof ik in mijn broek geplast had. Dit is een veelvoorkomend signaal van een functie die verstoord is. We belden de eerste hulp en al gauw kwam er een spoedauto van dienst. Dit was geen ambulance omdat de dame van de huisartsenpost niet goed begreep hoe ernstig de situatie was. Na het meten van mijn bloeddruk en het zien van mijn situatie, concludeerde de arts dat hij niks voor mij kon doen en dat er zo snel mogelijk een ambulance moest komen. Deze was er niet veel later. Direct werd mij verteld, om mij voor te bereiden op wat mij in het ziekenhuis te wachten stond en op welke manier ze mij in de ambulance moesten krijgen, dat ze het vermoeden hadden dat ik mijn rug gebroken had…
Hoe zag de periode na het ongeluk eruit?
In het ziekenhuis volgden uitgebreide onderzoeken, scans en testen. In tegenstelling tot wat de ambulanceverpleegkundigen dachten en mij verteld hadden, was mijn rug godzijdank niet gebroken, maar had ik wel mijn rugspieren gescheurd. Omdat de volledige functie vanaf mijn middel uit mijn benen was, werd ik opgenomen om verder onderzoek te doen. Hieruit bleek 5 dagen later, dat ik door de klap op mijn hoofd een “Functionele Neurologische Symptoomstoornis” had, ook wel FNS genoemd. Het uitte zich exact hetzelfde als bij een dwarslaesie, alleen de oorzaak kwam vanuit een andere hoek.
Ik werd uiteindelijk intern opgenomen in een revalidatiekliniek waar mij na ruim 1,5 jaar vechten verteld werd, dat de kans dat ik ooit nog zou gaan lopen aanzienlijk klein was, omdat ik zo weinig vooruitgang boekte. Na 2 jaar werd de hoop opgegeven, maar met een nieuwe therapie lukte het uiteindelijk en wist ik dankzij mijn doorzettingsvermogen en nooit opgegeven vechtlust, het tegendeel te bewijzen en loop ik weer. Ik heb geen gevoel meer in mijn benen, maar ik loop en dat is mij alles waard!
Had je rugbescherming aan die dag?
Nee, ik had geen rugbescherming aan en ik moet spijtig genoeg bekennen dat ik dat met de paardensport nooit had, ondanks dat ik veel jonge, onbesuisde dieren trainde. Na een ongeluk met skiën twee jaar eerder, waar ik omver geskied werd, maar mijn rugzak voorkwam dat ik naast een gebroken schouder en stuitje schade aan mijn rug had, heb ik sindsdien met skiën wel altijd rugbescherming gedragen. Waarom ik dat met de paardensport niet deed, durf ik tot op de dag van vandaag niet te zeggen, maar dat had echt anders gemoeten. Een ongeluk zit tenslotte in zo’n ongelofelijk klein hoekje.
Wat zou je willen meegeven aan mensen in de paardensport?
Hoe goed het allemaal ook gaat, hoe ervaren je ook bent en hoe goed je je dieren ook kent, het kan ALTIJD misgaan, op wat voor een lullige manier dan ook, zoals je hopelijk uit mijn bovenstaande verhaal hebt opgepikt. Het gaat er niet om hoe vaak het goed gaat, het gaat om die ene keer dat het verschrikkelijk mis gaat. Doordat ik beide sporten beoefen, waar het vaak misgaat, kan ik echt zeggen hoe ontzettend belangrijk het dragen van rugbescherming wél is en hoe groot verschil het kan maken. Vooral omdat het zo’n kleine moeite is, en de Spines rugbeschermers bovendien ook hartstikke comfortabel zijn en je dus niet belemmeren in het beoefenen van je sport.
Welke gevolgen van het ongeluk merk je vandaag de dag nog het meest?
Zoals hierboven beschreven, heb ik geen gevoel meer in mijn benen. Daar worden vaak grappen over gemaakt, hoe fijn het wel niet is dat ik niks voel als ik me stoot of dat ik geen spierpijn heb. Gevoel en pijn zijn een waarschuwing vanuit je lichaam, als je dat niet meer ervaart, kun je in lastige situaties terechtkomen. Bijvoorbeeld de hitte van water, als je iets breekt of bijvoorbeeld ergens in gaat staan. Zo is er ooit een glasscherf uit mijn voet gevist, nadat er om mij heen behoorlijk wat bloed te zien was en ik niet doorhad dat ik in glas was gaan staan. Niet handig en vaak zelfs ook gevaarlijk.
Al met al mag ik met wat mij gegeven was, dat ik niet meer zou gaan lopen, absoluut niet klagen over hoe het nu met mij gaat. Ik weet nog dat ik in mijn tijd in de rolstoel altijd zei, vond en nog steeds vindt;
“Er zijn mensen die terminaal ziek zijn, die er alles voor over zouden hebben om te kunnen leven, al is het vanuit een rolstoel." Wie ben ik dan om te gaan zitten mokken om mijn situatie? Ik heb nog wel een kans en ik mag leven, ook al is het soms lastig. Ik krijg die kans wel. Dus kop op en maak er het beste van.”
En natuurlijk(!) mag je daar soms ook echt wel verdrietig om zijn. Dat ontken ik niet. Maar ook op deze manier leven, heeft nog genoeg moois om van te genieten en geluk te ervaren.
Wat was het moeilijkste aan je herstel?
Het afhankelijk zijn van anderen en mijn energie en geluk uit compleet andere dingen te moeten halen op een leeftijd waar je juist actief en onbezorgd bezig zou moeten kunnen zijn. Dit terwijl al mijn jonge vrienden reisden, op pad gingen, sporten beoefenden en noem maar op en ik daar, met een katheter tussen mijn benen in een ziekenhuisbed lag en iedere dag tevergeefs probeerde om ook maar iets van functie terug in mijn benen te krijgen.
Zijn er dingen die je sinds het ongeluk anders bent gaan doen of bent gaan zien?
Hoe cliché het ook is en hoezeer ik het voorheen ook niet geloofde, en soms zelfs zweverig vond klinken, maar ik geniet écht van alle kleine dingen. Hoe het er in mijn rolstoel allemaal veel rooskleuriger uitzag als de zon even scheen, ik een lief berichtje kreeg van een dierbare, wat mij nieuwe kracht gaf om door te gaan, of hoe aan de waterkant genietend van het geluid van kabbelend water, mij tot rust bracht. Het zijn ECHT de kleine dingen die het doen.
Wat mis je sinds het ongeluk het meest?
De onbezorgde en onbesuisde manier van leven waarin je niet bezig bent met alle risico’s of het verdriet van wat de situatie met zich heeft meegebracht. Niet dat ik het leven nu zwaarder vind of zoiets. Absoluut niet. Integendeel juist. Ik denk nu juist bij alles, wat is nu het ergste wat me kan gebeuren? Maar, wat ik wel erg lastig vind, is hoe liefdevol je omgeving je overal voor wil beschermen en al gauw zegt: “Nee Sofie, doe jij maar niet.” Hoe liefdevol het ook bedoeld is, dat laatste beetje zelfstandigheid, of iets proberen, wat misschien niet het meest verstandig is, is voor iemand die al zoveel heeft moeten inleveren of afgeven, zo’n belangrijk iets om zich ook maar een beetje zelfstandig door te voelen. Dat vind ik soms wel lastig. Ik ben tenslotte nog niet oud en krakkemikkig ;), ook al toont mijn lichaam soms iets anders.
